گفت و گو با استاد هادوی تهرانی
رسانه باید چه ویژگی هایی داشته باشد و رسانه دینی باید چه نکته هایی را درکانون توجه خود قرار دهد، تا مخاطب را جذب کند و برانگیزاند؟
·امروزه هر رسانه ای، چه رسانه های دیداری و چه شنیداری، در شرایط فعلی، باید مرجعی برای مقتضیات روز باشد. در واقع مسائل اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی، در کانون توجه رسانه قرار بگیرد و بر اساس آنها راهکارهای متناسب با آن تعریف شود.
نکته دوم این است که: باید از ابتدا در هر رسانه ای روشن شود که مخاطبش کیست، از چه گروه و صنفی. روشن شود که آیا گروه خاصی مورد خطاب هستند، یا عموم مردم مخاطب این نشریه اند؟
رسانه باید بر اساس نوع مخاطب و نوع زبان و فرهنگ مخاطب، مطالب خود را ارائه دهد. منظور من از نوع زبان، زبان های رایج دنیا، یا انگلیسی، فارسی، عربی و ... نیست. مقصود آن نوع تخاطب و تفاهمی است که در فرهنگ مخاطبان وجود دارد و مطالب باید متناسب با آنها عرضه شود. نکته سوم، یکسری مسائل شکلی است که باید عزیزان دست اندرکار، با توجه به اهدافی که آن رسانه دارد، به آن عنایت داشته باشند. مثلاً در روش های متعارف حوزوی، که ما مطرح می کنیم، یک نوع چینشی را برای عرضه مطالب بر می گزینیم که چینش منطقی است. یعنی مطلب از یک نقطه ای شروع می شود؛ مثلاً از بیان مسائل آغاز و سپس به مطالب تفصیلی، اقوال، استدلالها، نقد اقوال و در نهایت، به نتیجه گری می رسد. این روش منطقی است و در مواردی برای برخی از مخاطبان، بدون شک، بسیار روش مطلوبی است. اما برای برخی دیگر از مخاطبان، عرضه بحث به این شکل، به هیچ وجه مناسب نیست. یعنی باید از یک نقطه ای بحث را شروع کرد که برای مخاطب جاذبه بیشتری داشته باشد. از باب مثال، در برخی مقالات و مطالب، حتی مطالب علمی، سردبیر سعی دارد که مطلب را از جایی که جذابیت بیش تری برای مخاطب دارد، شروع کند؛ در حالی که در روش منطقی، آن نکته چه بسا باید در آخر بیان شود.
اینها مجموعه ویژگی هایی هستند که به نظر می رسد یک رسانه، بویژه رسانه نوشتاری باید از آنها برخوردار باشد. مجله ها و رسانه های دینی و تبلیغی هم، باید به موارد فوق توجه داشته باشند.
سیر دگرگونیها را در مجله ها و نشریه های دینی چگونه ارزیابی می کنید. آیا همراه و همگام با نیازها و دگرگونیهای زمان، تحول و گسترش یافته اند، یا خیر؟
· نشریه های دینی ما، با توجه به پیشرفت زمان، دگرگونیها، تحولات و نوآوری هایی داشته اند که قابل مقایسه با گذشته نیست، هم به لحاظ کمیت و هم کیفیت. شمار نشریه های دینی، گرایش ها و ویژگی های عرضه آن بسیار بسیار متنوع شده و شمار کسانی که صاحب قلم هستند و در زمینه های دینی مطالبی را می نویسند، افزایش پیدا کرده و در مجموع وضعیت در مقایسه با گذشته تغییرات بسیاری داشته است.
اما با توجه به مجموعه نیازهایی که وجود دارد؛ یعنی اقشار مختلفی که نیازمند اندیشه ها و معارف دینی هستند، چه در داخل و چه در خارج کشور، ما برای پوشش تمام این سطوح و اقشار، متأسفانه گسترش کافی را در رسانه های دینی نمی بینیم. یعنی نتوانسته ایم با توجه به کلیه علاقه ها و سلیقه های مختلف، علاقه مندان مطالب و مباحث دینی و تطبیقی، رسانه یا نشریه داشته باشیم. در بعضی زمینه ها، نشریه ها و مجله های بسیار بسیار مطلوب وجود دارد، ولی فاصله بین وضعیت موجود و وضعیت مطلوب بسیار زیاد است که باید در سال های آینده با برنامه ریزی بیشتر و بهتر، این فاصله پر شود.